skip to main content

21/06/2006, Ομιλία του Δημάρχου Αγρινίου και Προέδρου της 'Τριχωνίδας Α.Ε.' Θύμιου Σώκου στο πλαίσιο ημερίδας με θέμα: ' Πάρκο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: Υπάρχει άλλος δρόμος για την Αιτωλοακαρνανία'

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ

‘ΤΡΙΧΩΝΙΔΑΣ Α.Ε.'  ΘΥΜΙΟΥ ΣΩΚΟΥ

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ:

«ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ:ΥΠΑΡΧΕΙ

 ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ»

                                               

ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΕΙΟ  ΜΕΓΑΡΟ ΑΓΡΙΝΙΟΥ                                             

 

 

   Καλή σας μέρα,

   Θέλω να σας ευχαριστήσω για τη συμμετοχή σας. Είναι όντως εντυπωσιακή σε σύγκριση με άλλες πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει στο παρελθόν. Κι αυτή η συμμετοχή, μας δημιουργεί πολύ περισσότερες υποχρεώσεις και σε μένα προσωπικά αλλά και στους φορείς του Νομού και στην Τριχωνίδα Α.Ε. ιδιαίτερα. Η Αιτωλοακαρνανία βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Ή θα παραμείνει στην κατάσταση στην οποία έχει οδηγηθεί τις δύο τελευταίες δεκαετίες, στη φτώχεια και στην υπανάπτυξη, ή θα πάρουμε αποφάσεις για ν' αλλάξουμε την πορεία της οικονομικής μας προοπτικής, την πορεία του τόπου μας, να ασχοληθούμε με την ανάπτυξή μας, σύμφωνα με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει ο τόπος μας, με το ανθρώπινο δυναμικό, με τις ικανότητές μας αλλά και με το περιβάλλον μας. Θα σας απασχολήσω με στοιχεία τα οποία δείχνουν την εικόνα στην οποία βρισκόμαστε και την οποία πρέπει να αλλάξουμε. Στην Ελλάδα η αναλογία πόσοι κάτοικοι ζουν ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο το ιδανικό νούμερο είναι 85 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Αυτή είναι η πυκνότητα πληθυσμού στη χώρα. Στην Αιτωλοακαρνανία είμαστε ακριβώς στη μέση. 42 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο σε σχέση με το ιδανικό, το 85. Στην Αττική έχουμε πυκνότητα πληθυσμού πλέον των 1.000 κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Και για να μη σας ταλαιπωρώ πολύ στην Αχαΐα έχουμε πυκνότητα πληθυσμού 100 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Δηλαδή δυόμισι φορές παραπάνω απ' ότι στην Αιτωλοακαρνανία. Αν και στην Αιτωλοακαρνανία είχαμε πυκνότητα πληθυσμού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο όσο στην Αχαΐα, στην Αιτωλοακαρνανία θα ζούσαν αντί για 225.000 άνθρωποι 530.000 άνθρωποι. Και αν στην Αιτωλοακαρνανία ζούσαν όσος είναι ο πανελλαδικός μέσος όρος 85 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο θα ήμασταν γύρω στις 460.000 άνθρωποι. Θα πει κανένας, έχει αυτός ο τόπος, αυτός ο νομός την δυνατότητα να θρέψει διπλάσιο αριθμό κατοίκων απ' ότι σήμερα; Την απάντηση μπορεί να την δώσει ο καθένας πάρα πολύ εύκολα αν συγκρίνει τα πλεονεκτήματα, τους φυσικούς χώρους, τον πλούτο που έχει αυτός ο νομός, με τον ανάλογο πλούτο ή με ποιον πλούτο υπάρχει σε άλλον νομό. Ποιος πλούτος υπάρχει παραδείγματος χάριν στη Κέρκυρα όπου η πυκνότητα πληθυσμού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο είναι απ' τους υψηλότερους στη χώρα με 177 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο με ένα εκπληκτικό πάντρεμα του τουρισμού και με τον πρωτογενή τομέα και κυρίως  με το λάδι και την ελιά. 177 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο είναι ο τρίτος υψηλότερος δείκτης πυκνότητας πληθυσμού είναι στη Κέρκυρα. Διαχρονικά όμως η Κέρκυρα είχε μια εκπληκτική σχέση, ένα πάντρεμα καταπληκτικό του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό. Και αυτό την οδήγησε σε μια ικανοποιητική, σε σύγκριση, με άλλες περιοχές ανάπτυξη και στον τουρισμό και στην γεωργία και είναι και νησί και αντέχει. Εμείς λοιπόν εδώ στηρίξαμε την οικονομία μας τα τελευταία 100 - 120 χρόνια στον καπνό, στην ελιά και στους άλλους τομείς της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Στην κυριαρχία του καπνού δεκαετία του '70 και του '80 το 25% του αγροτικού εισοδήματος προερχόταν από τον καπνό.  Την ίδια περίοδο το υπόλοιπο 25% προερχόταν απ' την ελιά και το υπόλοιπο 50% απ' όλες τις άλλες δραστηριότητες του πρωτογενούς τομέα. Δηλαδή απ' την κτηνοτροφία και τις λοιπές εκμεταλλεύσεις, καλαμπόκια, στάρι, βαμβάκι και οτιδήποτε άλλο μπορούσε να υπάρξει, δεντροκαλλιέργειες, εσπεριδοειδή κ.λ.π. Άρα αναλογικά ο καπνός για 100 περίπου χρόνια ήταν ο κορμός στην τοπική μας οικονομία, ήταν η βάση πάνω στην οποία μετεξελίχτηκε αυτή η οικονομία και η κοινωνία κυρίως. Ήταν η βάση η οικονομική που ανέπτυξε και συγκεκριμένες περιοχές όπως την πόλη του Αγρινίου μαζί με την ευρύτερη περιοχή. Δημιούργησε μια συγκεκριμένη κουλτούρα, μια συγκεκριμένη δομή της κοινωνίας, αστική ή μικροαστική τάξη, να το πω έτσι, εργατικό κίνημα, υπηρεσίες. Αυτό όμως έφτασε σε ένα συγκεκριμένο σημείο και το σύστημα κατέρρευσε. Δυστυχώς όμως με την κατάρρευση του συστήματος καπνός σε όλο του το μέγεθος διαπιστώνουμε πια, δεν έχουμε μόνο την αίσθηση, ότι έχει καταρρεύσει και ένα πάρα πολύ μεγάλο μέρος της τοπικής μας οικονομίας. Περνάμε θα έλεγα δομική κρίση στο σύστημα η οποία κρατάει τώρα αρκετά χρόνια και είναι απροσδιόριστο και το πόσο θα κρατήσει ακόμα. Και τούτο γιατί δεν αναπτύχθηκαν ή δεν αναπτύχθηκαν στον βαθμό που θα έπρεπε να αναπτυχθούν, άλλες δραστηριότητες.

   Και στις υπηρεσίες που είτε το θέλουμε είτε δεν το θέλουμε είναι ο βασικός παράγων που διαμορφώνει σήμερα τα οικονομικά μεγέθη στην Ελλάδα. Οι υπηρεσίες είναι αυτές που διαμορφώνουν, είναι η βάση του οικονομικού μας εποικοδομήματος, στις υπηρεσίες συμπεριλαμβάνεται και ο τουρισμός. Δεν έχουμε. Είμαστε στις 3 τελευταίες θέσεις στον τομέα των υπηρεσιών σε πανελλαδική κλίμακα, δεν έχει αναπτυχθεί η μεταποίηση, ούτε στο επίπεδο της βιοτεχνίας αλλά πολύ δε περισσότερο στο επίπεδο της βιομηχανίας, κατέρρευσε η μεταποίηση στην Ελλάδα μαζί με την καπνοκαλλιέργεια και την επεξεργασία του καπνού που ήταν μια σημαντική μορφή μεταποίησης, δημιουργούσε προστιθέμενη αξία και βεβαίως ο πρωτογενής τομέας αφού ο μεγάλος πυλώνας που ήταν ο καπνός έχει καταρρεύσει εντελώς δημιουργεί του κόσμου τα προβλήματα και στους άλλους τομείς. Σήμερα, διαπιστώνει κανένας ότι δύσκολα μπορεί να διεκδικήσει κάποιος στις περιοχές της παλιάς καπνοκαλλιέργειας αρδευτικά έργα, διότι χιλιάδες στρέμματα αρδευόμενων εκτάσεων με έργα αρδευτικά παραμένουν ξηρικά, παραμένουν ακαλλιέργητα. Αυτή είναι μια πραγματικότητα. Σκεφτείτε ότι φέτος μπαίνει, δεν μπαίνει νερό στις διώρυγες.Να σκεφτούμε ότι φέτος είναι ζήτημα αν απ' τους 100 καπνοπαραγωγούς που πέρσι βάλανε καπνό έχουν βάλει φέτος οι 10. Σκεφτείτε ότι στις διώρυγες μπήκε νερό τον Ιούνιο και όχι τον Μάρτη που μπήκε πέρσι. Θα μπορούσε να αναφέρει κανένας χίλια πράγματα για να αποδείξει την κρίση την δομική που περνάμε στον τόπο μας εξαιτίας της αποδιάρθρωσης της βάσης που αποτελούσε την οικονομία μας και που ήταν η καπνοκαλλιέργεια. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει συμπαρασύρει και άλλες δραστηριότητες. Και έχει συμπαρασύρει και άλλες δραστηριότητες πάλι στον πρωτογενή διότι απ' την στιγμή που έλειψε απ' την γεωργική οικογένεια το βασικό εισόδημα που ήταν ο καπνός εγκαταλείφθηκε και το συμπληρωματικό εισόδημα που μπορεί να προερχόταν από κάποια άλλα πράγματα, από κάποιες άλλες δραστηριότητες όπως είναι τα κηπευτικά, μια μικρή κτηνοτροφική μονάδα που μπορεί να είχε ο καπνοπαραγωγός ή κάτι ανάλογο. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ολόκληρες περιοχές έχουν καταρρεύσει και πληθυσμιακά. Κεντρικό Ξηρόμερο, Βάλτος και άλλες περιοχές που δεν θα το περίμενε κανένας να υπάρχει αυτή η κατάρρευση όπως η μεγάλη συμπίεση προς τα κάτω που δέχεται ο πληθυσμός της Μακρυνείας μια και η συρρίκνωση προς τα κάτω του πληθυσμού των ορεινών περιοχών έχει συντελεστεί δεκαετίες πριν. Άρα, χρειαζόμαστε καινούριες πρωτοβουλίες. Χρειαζόμαστε όραμα. Χρειαζόμαστε στόχο που πρέπει να τον πετύχουμε. Τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν και πρέπει να αλλάξουν με τη γνώση. Καταρχήν με την γνώση του τόπου μας. Τι είναι αυτός ο νομός; Τι δυνατότητες έχει; Τι μπορούμε να πετύχουμε; Που μπορούμε να επενδύσουμε; Πως μπορούμε να γίνουμε πιο ελκυστικοί; Δεν χωράμε; Να πάρουμε τον ομμάτιόν μας και να φύγουμε; Όχι βεβαίως. Μπορούμε πολλά περισσότερα απ' όσα έχουμε καταφέρει μέχρι σήμερα και μπορούμε πολλά για το μέλλον του νομού και για το μέλλον της δικής μας κοινωνίας. Φτάνει να αλλάξουμε μερικά πράγματα στις συμπεριφορές μας, στις νοοτροπίες μας, να εμπιστευτούμε καλύτερα τον τόπο μας και να βάλουμε τον πήχη ψηλότερα σ' ότι έχει να κάνει με τις δικές μας πρωτοβουλίες, πρωτοβουλίες των φορέων, πρωτοβουλίες της πολιτικής μας ηγεσίας, πρωτοβουλίες του κάθε οικογενειάρχη και του κάθε προσώπου ξεχωριστά. Γιατί η μοιρολατρική αντιμετώπιση των πραγμάτων ούτε μας αρμόζει ούτε και μας αξίζει. Δεν μπορούμε να είμαστε μοιρολάτρες σε μια κατάσταση την οποία πρέπει να αποδεχθούμε ως έχει και να καθορίζουν τις τύχες μας κάποιοι άλλοι από τα έξω. Δεν είναι λοιπόν εποχή για μοιρολόγια. Είναι εποχή να αναλάβουμε δράση και πρωτοβουλίες. Συγκριτικό πλεονέκτημα για το νομό αυτό υπήρξαν οι υδάτινοι πόροι. Ήρθαν λοιπόν η επιστήμη, οι τεχνοκράτες και η πολιτική ηγεσία πριν από σχεδόν 50, και είπαν ότι τον Αχελώο μπορούμε να τον ελέγξουμε και να κάνουμε το πρώτο μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο σ' αυτή την χώρα. Ήταν το φράγμα των Κρεμαστών και αυτό έγινε. Άρα πριν από μισό σχεδόν αιώνα είχαν δει ότι το νερό είναι δυνατόν να παράξει ενέργεια, ηλεκτρικό ρεύμα και να παράξει σε ικανοποιητικές ποσότητες. Και φέρανε τους Αμερικάνους τότε και επενδύσανε και έγινε το φράγμα των Κρεμαστών και η μεγάλη τεχνητή λίμνη. Περάσανε 10 - 15 χρόνια από τότε που ξεκίνησε να λειτουργεί το φράγμα των Κρεμαστών και τη δεκαετία του '70 έγινε το φράγμα του Καστρακίου, δεύτερη μεγάλη επένδυση για ηλεκτρική ενέργεια με πρωτοβουλία του κράτους. Την δεκαετία του '80 δημιουργήθηκε το φράγμα της Στράτου. Και οι τρεις αυτές δεκαετίες σήμαιναν πάρα πολλά για την περιοχή μας. Σκεφτείτε μόνο την μετακίνηση πληθυσμών που υπήρξαν από την περιοχή των Κρεμαστών, απ' την περιοχή του Καστρακίου και την μετακίνηση επίσης πλούτου και εισοδήματος και εργατικών χεριών σ' αυτές τις περιοχές, πόσο πολύ άλλαξε το σύστημα Αιτωλοακαρνανία τα 30 χρόνια που είχαμε να κάνουμε με τα 3 αυτά έργα, τα 3 αυτά φράγματα. Αφορούσαν τα έργα αυτά πραγματικά το σύνολο σχεδόν της κοινωνίας της Αιτωλοακαρνανίας. Σήμερα, υπάρχει προοπτική για άλλα φράγματα προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες ενέργειας που έχει η χώρα και να προσθέσουν κάτι στην ανάπτυξη του τόπου μας; Ασφαλώς και υπάρχουν. Μόνο που είναι άλλης κλίμακας. Είναι πιο μικρά, είναι πιο έξυπνα, είναι άλλης πρωτοβουλίας απ' αυτή που ήταν παλιά. Το κράτος σήμερα ίσως να μην ενδιαφέρεται ή να μην μπορεί για κάτι μικρό. Να μην υπάρχει η ΔΕΗ, το μονοπώλιο και αυτή η ισχυρή μονάδα και να υπάρχουν κάποιες άλλες μικρές ΔΕΗ που να αφορούν ακόμα και μια μικρή τοπική κοινωνία, έναν οικισμό, έναν μικρό δήμο ή την συνεργασία ενός δήμου με μια ομάδα επενδυτών. Που μπορεί να γίνουν αυτά; Αν ερευνήσουμε τον τόπο μας θα διαπιστώσει κανένας ότι μπορούμε να έχουμε αρκετά μικρά αλλά αποτελεσματικά υδροηλεκτρικά έργα σ' όλο το μήκος και το πλάτος του νομού.    Αναφέρθηκε προηγουμένως ότι ένα μικρό τέτοιο έργο ήδη άρχισε να λειτουργεί, δεν ξέρω ποιο είναι το μέγεθός του, αλλά για να γίνει σημαίνει ότι αποδίδει και κερδίζει αυτός που το φτιάξε. Είναι πάνω στον Κάμπο, στη Λυσιμαχεία, πάνω στην αρδευτική διώρυγα. Δεν θα μπορούσε και στο Ζέρβα και στον Ίναχο και στην Ερμίτσα και στον Εύηνο και στους παραποτάμους του Ευήνου και στο Παναιτωλικό το βουνό, στην Κυραβγένα να έχουμε τέτοια μικρά έργα; Ασφαλώς και θα μπορούσαμε. Ποιος μπορεί να προκαλέσει αυτό το επενδυτικό ενδιαφέρον, γιατί πια περί επενδυτικού ενδιαφέροντος πρόκειται; Οι τοπικοί φορείς, οι τοπικές αρχές, το τοπικό δυναμικό, εμείς οι ίδιοι οι άνθρωποι. Ποιος θα μας διαφωτίσει; Να επιδιώξουμε την διαφώτιση με πολλούς και διαφόρους τρόπους. Σήμερα κάνουμε μια πρώτη προσπάθεια και εγώ είμαι αισιόδοξος ότι μια αχτίδα φωτός θα υπάρξει έστω και στο επίπεδο ότι κάτι γίνεται. Και αν αυτό το κάτι το ενστερνιστούνε λίγοι άνθρωποι στην αρχή θα γίνουν πολλοί περισσότεροι. Θα γίνει ένα ολόκληρο κίνημα. Ζήτημα δεύτερο: ο αέρας. Είναι αντικείμενο. Είναι κάτι το οποίο μπορεί με τον κατάλληλο τρόπο να το αξιοποιήσουμε για την παραγωγή ενέργειας. Μόλις περνάμε την γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου κοιτάμε απέναντι στο Παναχαϊκό. Πως πρόλαβαν οι Πατρινοί και ‘βαλαν στο Παναχαϊκό ανεμογεννήτριες και ‘μεις δεν πήραμε είδηση; Μήπως δεν έχουμε αέρα εμείς εδώ; Είναι ένα ερώτημα. Μπορεί να απαντηθεί. Δεν έχουμε, άρα, δεν ασχολούμαστε με τις ανεμογεννήτριες. Μήπως έχουμε και έχουμε τίποτα πράγματα στο μυαλό μας του είδους: «θα καταστραφεί το περιβάλλον»; Μπορεί να συμβαίνει κι αυτό. Δεν έχει πέσει τίποτα στην αντίληψή μου σχετικό, ξέρω όμως όταν πήγαν να εγκαταστήσουν κάποιες ανεμογεννήτριες πάνω στην Σαράνταινα, ξεκίνησε κίνημα οικολόγων ότι θα καταστραφεί το δάσος. Τώρα το πόσο σωστό ή πόσο λάθος είναι αυτό θα μετρηθεί από το αποτέλεσμα. Εγώ όμως πιστεύω και πρέπει να πιστεύουμε όλοι μας ότι αυτή η ανανεώσιμη μορφή ενέργειας έχει χώρο να πάει και αποδώσει και για την τοπική μας και για την εθνική μας οικονομία. Και να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που μπορούμε γρήγορα να το ερευνήσουμε και ακόμα πιο γρήγορα να το αποφασίσουμε προκειμένου να επενδύσουμε σ' αυτό και να κερδίσουμε απ' αυτό. Ζήτημα τρίτο και το πιο σημαντικό: η καπνοπαραγωγή κατέρρευσε. Αν ανεβούμε στο Λιθοβούνι και έχει και καλό καιρό και κοιτάξουμε κάτω, πράσινο θα δούμε στα χωράφια, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, καπνά δεν θα δούμε πουθενά. Αν πηγαίναμε πριν από 10 χρόνια εκεί όλος ο κάμπος ήταν καταπράσινος από καπνά κι αν πηγαίναμε το φθινόπωρο ήταν κατακίτρινος γιατί τα καπνά είχαν ωριμάσει και τα μαζεύανε τον Αύγουστο. Αν πάμε στη Σκουρτού και κοιτάξουμε στην κορυφή είτε αριστερά είτε δεξιά εκείνο που παρατηρώ εγώ είναι ότι στη μεριά του Ξηρομέρου αναπτύσσεται ραγδαίως το δάσος με την ραγδαία ανάπτυξη του δάσους ελπίζω να έχουμε και νερό τα επόμενα χρόνια, υπόγειες πηγές δηλαδή και απ' την από 'δω μεριά το πράγμα είναι να σε πιάνει το παράπονο. Κατάλληλες οι από ‘δω μεριά εκτάσεις για οποιαδήποτε καλλιέργεια σε ένα μοναδικό κλίμα, αρδευόμενες, ανάμεσα από ένα ποτάμι και από μια λίμνη, με κόσμο που ξέρει να εργάζεται και εργάστηκε σκληρά για δεκαετίες ολόκληρες, που επιχείρησε εκτός απ' τον καπνό και άλλα πράγματα στην περιοχή και που όμως σήμερα είναι τα πράγματα καθισμένα και το τοπίο όχι ευχάριστο όπως παλιότερα. Απ' τη μεριά του Ξηρομέρου εκεί σε πιάνει πανικός, θλίψη και πρέπει να είσαι πραγματικά άλλης νοοτροπίας για να χαίρεσαι μ' αυτό που συναντάς σ' όλη την διαδρομή είτε πάμε απ' την Σκουρτού στη Μαχαιρά και απ' τη Μαχαιρά στη Μπαμπίνη και απ' τη Μπαμπίνη στον Αετό και από ‘κει στην Κανδύλα ή στην Κατούνα κ.λ.π. Απερήμωση. Πριν από λίγα χρόνια όλα αυτά τα μέρη στην καρδιά του Ξηρομέρου παρά την δραματική έλλειψη του νερού ήτανε καταπράσινα από τις φυτείες του καπνού και τα χωριά ήτανε ζωντανά κι είχαν και τους κήπους τους και υπήρχαν και τα παιδιά και οι φωνές των ανθρώπων και υπήρχε και αισιοδοξία και υπήρχαν και τα σχολειά γεμάτα και υπήρχε κοινωνία σε δράση. Σήμερα στα καφενεία υπάρχει απογοήτευση, άμα πλησιάσεις τον άλλο να του πεις «καλημέρα, είμαι ο τάδε», είναι πολύ πιθανόν να εισπράξεις και «τι με νοιάζει εμένα» και «τι θέλεις εδώ» και «τώρα με θυμηθήκατε» και αυτό είναι σύνηθες.        Αναπτύσσονται κοντά στη φτώχεια και κάποιες όχι ακριβώς αντικοινωνικές συμπεριφορές αλλά πια χάσαμε και τις ευαισθησίες μας, ο ένας από τον άλλον αποξενώνεται και έχουμε όλα τα συμπτώματα μιας παρακμιακής λογικής που περνάει στον τόπο μας και πραγματικά δεν έχουμε δικαίωμα να επιτρέψουμε να συνεχίσει να υπάρχει αυτό. Κάποια πράγματα πρέπει να αλλάξουν. Η γη μας λοιπόν, η γη που καλλιεργήθηκε για εκατοντάδες χρόνια, η γη που καλλιεργήθηκε και απέδωσε τα τελευταία 100 - 120 χρόνια, αυτή η γη μπορεί να ξανακαλλιεργηθεί και να δώσει αυτό που μπορεί και αυτό που πρέπει. Να δώσει ενέργεια, να δώσει σύγχρονες καλλιέργειες, να δώσει βιολογικά προϊόντα, να δώσει εισόδημα, να δώσει αισιοδοξία, να ξαναδέσει την κοινωνία μεταξύ της. Και εδώ λοιπόν χρειάζεται όραμα, στόχος, χρειάζεται πάνω απ' όλα η γνώση, χρειάζεται η ενημέρωση. Κάποιος πρέπει να έχει την πρωτοβουλία. Κάποιοι πρέπει να έχουν την πρωτοβουλία. Εμείς λοιπόν πρέπει να πάρουμε τις πρωτοβουλίες, εμείς πρέπει να κατακτήσουμε την γνώση, εμείς πρέπει να αναζητήσουμε την γνώση, πρέπει να ενημερωθεί ο κόσμος, πρέπει να αποκτήσει ο καθένας εμπιστοσύνη στον εαυτό του, στις δυνατότητες της περιουσίας του. Έχουμε φτάσει και σ' αυτό το σημείο. Άνθρωποι με δεκάδες στρέμματα περιουσία στην καρδιά του κάμπου, να θέλουν να διορίσουν το παιδί τους που δεν έγινε γιατρός, δικηγόρος ή δεν έμαθε γράμματα στο Super Market για 500 ευρώ το μήνα και να ‘χει 50 και 100 στρέμματα αρδευόμενης γης.  Δεν είναι αγαπητοί μου συμπολίτες, συμπατριώτες, κρίση ταυτότητας που περνάμε; Δεν πρέπει αυτό να τ' αλλάξουμε; Δεν πρέπει να είμαστε θυμωμένοι γι' αυτό; Πρέπει να θυμώσουμε γι' αυτό και πρέπει να πάρουμε αποφάσεις. Η βιομάζα λοιπόν, το βιο - diesel, οι καινούριες καλλιέργειες, τα βιολογικά προϊόντα, η καλή κτηνοτροφία, όλες αυτές οι δυνατότητες που έχουμε πρέπει να τις αναπτύξουμε χωρίς να ντρεπόμαστε. Ή χωρίς να είμαστε απογοητευμένοι. Και επαναλαμβάνω ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε αν σκεφτούμε ότι δίπλα μας ή παραδίπλα μας ή λίγο παραπάνω τα καταφέρνουν πολύ καλά χωρίς να έχουν τις ανάλογες δυνατότητες που έχουμε εμείς είτε σε γη που καλλιεργείται, είτε σε γη που αρδεύεται είτε σε πεδιάδες προικισμένες από τη φύση και το περιβάλλον. Ξέρετε ότι στην Αιτωλοακαρνανία και στον Κάμπο έχει να πέσει χιόνι από το 1965; Δεν είναι ιδανικός τόπος για οποιαδήποτε μορφή καλλιέργειας και για θερμοκήπια ; Είναι. Εγώ είμαι αισιόδοξος. Είμαι αισιόδοξος για συγκεκριμένους λόγους. Πρώτον υπάρχουν άνθρωποι που πρωτοπορούν και δημιουργούν καλές προϋποθέσεις και αποτελούν καλά παραδείγματα για μια άλλη αντίληψη σε σχέση με τη γεωργία, τη κτηνοτροφία, τον δευτερογενή, τις υπηρεσίες, σε σχέση με την ανάπτυξη. Ιδιαίτερα στη γεωργία βλέπουμε πλέον καλά παραδείγματα που είναι καλές οάσεις μέσα σ' αυτή την κατάσταση της ερήμου που σε κάποιες περιπτώσεις έχει δημιουργηθεί. Βλέπουμε π.χ. ότι ξανάρχισε ο Αιτωλοακαρνάνας να βάζει αυτό που τον χαρακτήριζε απ' τα πανάρχαια χρόνια. Να ξαναγίνεται σιγά - σιγά ο τόπος αυτός ελκυστικός σε κάποιους σε σχέση με το αμπέλι. Σκεφτείτε ότι η μόνη πόλη στον κόσμο που χαρακτηρίζεται από την καλλιέργειά της είναι οι Οινιάδες, η αρχαία πόλη των Οινιαδών. Γιατί; Γιατί αμπέλια είχαν εκεί. Και τα αμπέλια δεν έλειψαν ποτέ απ' την Αιτωλοακαρνανία παρά τα τελευταία 120 - 150 χρόνια. Κι όταν λοιπόν υπάρχουν κάποιοι πρωτοπόροι που καλλιεργούν 10 - 15 - 20 στρέμματα και ταυτόχρονα το εμφιαλώνουν και αυτοί μπορεί να είναι 1, 2, 3, 5, 10, αποτελούν καλά παραδείγματα, αποκτούν γνώση οι ίδιοι, δημιουργούν ένα καλύτερο περιβάλλον για τους γύρω τους, αν αυτό πάμε συστηματικά και υποστηριχθεί από την πολιτεία νομίζω ότι μπορούμε να κερδίσουμε αρκετά πράγματα. Να είμαστε όμως σίγουροι για κάτι. Κανένα μα κανένα προϊόν δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον καπνό, στο εύρος που είχε ο καπνός στην οικονομία του τόπου μας. Μην περιμένει κανένας ότι θα ‘ρθει κάποιο προϊόν που θα αντικαταστήσει τον καπνό σ' όλο αυτό το εύρος που κάλυπτε ο καπνός πριν. Αυτό να το ξεχάσουμε. Θα πρέπει όμως να εκμεταλλευτούμε κάθε περίπτωση ξεχωριστά και στο έπακρο. Εντελώς ανταγωνιστικά και με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες.Αν μπορούμε λέω εγώ να κρατήσουμε 2.000 καπνοπαραγωγούς που να έχουνε βιώσιμη καπνοπαραγωγική μονάδα να τους κρατήσουμε. Πρέπει να το κάνουμε. Τι θα παράξουν; Το καλύτερο προϊόν που μπορεί να παραχθεί και με τις καλύτερες οδηγίες. Αν μπορούμε να έχουμε 1.000 αμπελουργούς θα πρέπει να τους δημιουργήσουμε την επόμενη 5ετία. Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Αν μπορούμε να δημιουργήσουμε 1.000 βιοκαλλιεργητές πρέπει να τους δημιουργήσουμε. Αν λοιπόν υπάρχουν κάποια χιλιάδες στρέμματα γης που πρέπει να τα εκμεταλλευτούμε, να αναδείξουμε εκεί τις δυνατότητες για τη βιομάζα, για το βιο - diesel, για όλα αυτά που θα ακούσουμε μετά και θα τ' ακούσουμε πολύ καλά από τους ειδικούς, βεβαίως και πρέπει να το κάνουμε. Τίποτα δεν πρέπει να αφήσουμε στην τύχη του, τίποτα δεν πρέπει να είναι στη μοίρα του, πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και τις πρωτοβουλίες μας. Εγώ πιστεύω λοιπόν για να κλείσω ότι σ' αυτό το σταυροδρόμι που βρίσκεται ο νομός σήμερα θα τραβήξουμε το δρόμο της πρωτοβουλίας και της δημιουργίας με τόλμη, γνώση και όραμα.

Θέλω να σας ευχαριστήσω απ' την καρδιά μου για την συμμετοχή σας.

 Να ‘στε καλά.